Piet Paaltjens
Student te Leiden
1852-1858
In 1852 vertrok François naar Leiden
om theologie te gaan studeren. Hij betrok
een kamer op de Hogewoerd, bij een "gepatenteerd
nodiger ter begrafenis" de heer
Ewijk. Voor zijn propaedeuse genoot hij
de lessen van Bake over Livius en Cicero, van Schrant over Vaderlandse
Geschiedenis en stijlleer, van Rutgers over Hebreeuwse Oudheden, van Juynboll
over de Semitische talen, van Stuffken over Logica en Metaphysica, van
Cobet over Herodotus, Thucydides en Xenophon, van Duzyy over Algemene Geschiedenis.Voor
de theologische studie bezocht hij de colleges van professor Scholten,
schrijver
van "De leer der Hervormde Kerk", professor
Kuenen, die colleges gaf over het Oude
Testament. Professor J.J. Prins gaf colleges
in de uitlegkunde van het Nieuwe Testament
en in het praktisch oefenen in het preken
en cathechiseren. De professoren Scholten
en Kuenen vertegenwoordigden de moderne
richting binnen de theologie, waar in de
Bijbel aan een kritische beschouwing werd
onderworpen.
De jonge Haverschmidt genoot ook met volle
teugen van het studentenleven. Tijdens
een uitstapje met vrienden naar Haarlem
ontmoetten zij in koffiehuis "De Kroon"
op de Grote Markt een vreemdeling. François
vroeg hem naar zijn naam en kreeg
als antwoord "Piet Paaltjens", duidelijk
een pseudoniem. Eén van hun herkende
de man als een aannemer uit Haarlem.
Op 21 februari 1885 stond er echter een
advertentie in het "Het nieuws van den dag".
"Piet Paaltjens & Co,_Passage Central No.3_ verkoopen parfumeriën
en geneesmiddelen te Amsterdam". De naam bestond dus wel echt.
In november 1855 stelde Haverschmidt zijn
dubbelganger Piet Paaltjens voor aan
zijn vrienden.
Veel vriendschapsbanden werden aangeknoopt
in het Bierhuis van Vader Müller
aan de Breestraat. Hier werd vaak het middagmaal
genuttigd,de tafel waaraan
ze aten werd "De Leeuwerik"genoemd, omdat
de studenten graag onder het zingen
van studentenliederen vertrokken, in 't
bijzonder:
Mihi est propositum
In taberna mori.
Tot de vriendenclub die elkaar hier ontmoetten,
behoorden o.a. Gerard Jan Bernard Henny, Willem van der Kaay(werd lid van
de tweede kamer en kantonrechter te Leiden), Martinus Hoek(werd hoogleraar
in de sterrenkunde in Utrecht), Eelco Verwijs(lid der Koninklijke Academie
van Wetenschappen),A.G. Kok, H.R. van Marle, Jacques Philips, Adrianus
en Piet van Wessem, N. J. van Luttervelt, H.M. van Andel, Is. Capadose,
J. E. Banck, J. Sluyterman
van Loo. In de kring van zijn Friese kameraden
hielp hij met de wederoprichting van het genootschap "Frisia".
Het eigenaardig kenmerk van deze Leidse
studentenclub in de jaren 1853 tot 1859 was,
dat zij een letterkundig leven probeerde
te leiden, dat zij een studenten-letterkunde
te voorschijn riep, juist twintig jaar na
de eerste bloei van de studenten-literatuur
(1833-1839), toen de "Maskerade", de "Studententypen",
de "Camera"(Pieter Stastok,
Hildebrand, William Kegge en Gerrit Witse
waren alle studenten) werden geschreven.
De Studentenalmanakken van 1853, 1854, 1855,
1856 en 1857 kunnen het bewijzen,
hoe letterkundig de geest getuigde bij de
Leidse Muzenzonen. De almanak van 1856
kwam met een "Bloemlezing uit de Dichterlijke
Nalatenschap van Piet Paaltjens".
In de almanak van 1857 kwam "Des Zangers
Min" en in die van 1859 "De drie
Studentjes". In zijn vijfde studiejaar werd
Haverschmidt gekozen tot Quaestor
van het Collegium Supremum en in het zesde
jaar tot Praeses. In deze laatste betrekking
viel hem de eer te beurt de vroeg gestorven
kroonprins Willem, die van 1856 tot
1858 in Leiden studeerde, te ontmoeten.
In oktober 1858 legde hij met goed gevolg
zijn proponentsexamen af voor het
Provinciaal Kerkbestuur in Zuid-Holland
in de Kloosterkerk in Den Haag.
In het voorjaar van 1859 volgde zijn beroep
voor de gemeente Foudgum en Raard,
vlakbij Dokkum.
Bronnen: Fr.Haverschmidt. Auteur Dr. JOHs.
Dyserinck
Uitgeverij H.A.M. Roelants. Schiedam 1908
Familieboek Haverschmidt samengesteld door A.L. Carstens
St. Lucas Society MCMLVI
François Haverschmidt. Auteur Dr. Jan ten Brink
Tj van Holkema. Amsterdam 1886
Aanbevolen lectuur: Door de straten der Sleutelstad.
Een literaire wandeling
door het Leiden van Piet Paaltjens.Auteur:
Peter van Zonneveld.
Uitgeverij: Bas Lubberhuizen.
Aan de Klikspaanweg in
Leiden staat een standbeeld van Piet Paaltjens, gezeten op een
stoel. Het standbeeld is gemaakt door de in Leeuwarden geboren
kunstenaar
Auke Hettema en
dateert van 1959. Peter en René van der Krogt hebben een
prachtige website, getiteld : Mens en Dier in Steen & Brons over
standbeelden in Nederland, dus als U hier even klikt, kunt U het standbeeld bekijken.
Home,
websites over eten, over Piet Paaltjens,
gedichten,
recepten, culinaire citaten,
columns
van Klaas,
reacties